Drugie życie i masa elektroodpadów

Global E-waste Monitor 2024 podaje, że w 2022 roku na świecie powstało 62 mln ton elektroodpadów. Było to o 82% więcej niż w 2010 roku. Udokumentowane formalne zbieranie i recykling osiągnęły 22,3% masy. Raport ITU i UNITAR uwzględnia wiele kategorii sprzętu elektrycznego i elektronicznego, nie tylko AGD. [1]

Przemnożenie 62 mln ton przez 22,3% daje około 13,8 mln ton. To własne obliczenie z zaokrąglonych danych raportu. Pozostałej masy nie można automatycznie nazwać odpadami na wysypiskach, ponieważ wskaźnik opisuje formalnie udokumentowane zbieranie i recykling.

Sprawna naprawa sprzętu AGD może odsunąć moment wyrzucenia konkretnego urządzenia. Nie zmienia to jednak definicji wskaźnika recyklingu, który liczy masę odpadów, a nie liczbę napraw.

Raport przewiduje wzrost globalnej masy elektroodpadów do 82 mln ton w 2030 roku. Wartość dla 2022 roku opisuje oszacowany stan historyczny, a wartość dla 2030 roku jest projekcją. Zestawianie ich bez rozróżnienia prowadziłoby do przedstawienia przyszłego scenariusza jako już zmierzonego wyniku. [1]

Jedna ciężka lodówka i jedno lekkie urządzenie nie mają takiego samego udziału w statystyce masowej. Liczba odebranych sztuk może rosnąć w innym tempie niż liczba ton. Także naprawa chłodziarki i naprawa niewielkiego urządzenia nie są równoważne pod względem masy zatrzymanej w użytkowaniu.

Przy dalszym użytkowaniu pozostaje kompletne urządzenie wykonujące swoją funkcję. Przy odzysku materiałowym sprzęt przestaje działać, a wykorzystuje się wybrane materiały. Wymiana części jest jeszcze inną sytuacją: główna konstrukcja pozostaje w użyciu, natomiast uszkodzony element wymaga właściwego zagospodarowania.

Ocena naprawialności zaczyna się od rozpoznania uszkodzenia, możliwości zamówienia części i stanu pozostałych zespołów. Koszt nowego urządzenia sam nie odpowiada na pytanie o stan obudowy, szczelność czy działanie zabezpieczeń. Naprawa nie oznacza automatycznie uzyskania parametrów nowego modelu.

Przed decyzją o wymianie diagnostyka zmywarki pozwala ustalić, czy niesprawny jest pojedynczy element, czy kilka niezależnych zespołów. Tę wiedzę można zestawić z kosztorysem i faktycznym zużyciem energii.